Wat betekenen gasgroep IIA, IIB en IIC?
Gasgroep IIA, IIB en IIC delen gassen en dampen in drie groepen in, op basis van twee eigenschappen die in een genormeerd testapparaat worden gemeten: hoe makkelijk een explosievlam door een smalle kier slaat, en hoeveel stroom nodig is om het gas te ontsteken. IIC is de groep met de kleinste spleetwijdte.
Op de lamp staat de gasgroep na de beschermingswijze. In II 2 G Ex ib IIC T4 Gb op de Fenix WF30RE 2025 is dat IIC. De volledige opbouw van zo’n regel staat bij ATEX-markering lezen. In de Nederlandse praktijkgids van de Europese Commissie heet de gasgroep explosiegroep, geschreven als II A, II B en II C. Die gids noemt de explosiegroep naast de temperatuurklasse en de beschermingswijze als criterium dat afhangt van de stoffen op de plek.
Voorbeelden per groep, alleen gassen die in minstens twee technische bronnen gelijk zijn ingedeeld:
| Gasgroep | Voorbeelden |
|---|---|
| IIA | propaan, aceton, butaan |
| IIB | ethyleen (etheen) |
| IIC | waterstof, acetyleen, zwavelkoolstof |
Welke gassen vallen in IIC?
In gasgroep IIC vallen onder meer waterstof, acetyleen en zwavelkoolstof. Elk van die drie staat in minstens twee technische bronnen in IIC: de gidsen van CML en Phoenix Contact en een presentatie op iecex.com. IIC is de groep met de kleinste spleetwijdte; die presentatie noemt de IIC-gassen de gevaarlijkste.
Staat jouw gas niet in deze lijst, neem dan niet zomaar de indeling uit een losse tabel over. De bronnen voor deze pagina delen sommige gassen verschillend in; zulke gassen staan hier daarom niet. Welke stoffen in welke branche voorkomen, lees je bij ATEX per sector.
Mag een lamp met IIC ook bij IIA- en IIB-gassen?
Ja, een lamp met gasgroep IIC mag ook bij gassen uit IIA en IIB. Het certificaat TÜV 18 ATEX 8252 X van de Fenix WF30RE 2025 en WH35RE zegt het letterlijk: de lamp is te gebruiken in zone 1 en zone 2 “where there is explosive gas mixture belonging to IIA, IIB and IIC”.
Het certificaat van de Fenix WF11E ATEX Zaklamp zegt hetzelfde, voor zone 0, 1 en 2.
Alle vijf ATEX-lampen bij Zaklampwinkel hebben IIC in de gasregel: de Fenix WF11E, WF05E, WF30RE 2025 en WH35RE, en de Nitecore EF1 ATEX Zaklamp. Bij de WF05E staat dat in de handleiding van de fabrikant, bij de andere vier in het certificaat. De gasgroep zegt niets over de zone of de temperatuurklasse; die lees je apart af.
Wat betekenen IIIA, IIIB en IIIC bij stof?
Stofgroep IIIA staat voor brandbare vezels en pluizen, IIIB voor niet-geleidend stof en IIIC voor geleidend stof. Een apparaat met IIIC mag bij alle stof, dus ook bij IIIA en IIIB. De Fenix WF11E heeft zo de stofregel II 1 D Ex ia IIIC T130°C Da IP66/IP67.
| Stofgroep | Soort stof | Bijvoorbeeld |
|---|---|---|
| IIIA | brandbare vezels en pluizen | katoenvezels |
| IIIB | niet-geleidend stof | meel, melkpoeder, poedersuiker |
| IIIC | geleidend stof | aluminiumstof, grafietpoeder |
Elk voorbeeld komt uit één technische bron, zonder tegenspraak in de andere. Houtstof staat er bewust niet bij: de bronnen delen het verschillend in.
De vier Fenix-lampen bij Zaklampwinkel hebben IIIC in hun stofregel. Volgens hun certificaten zijn de WF30RE 2025 en de WH35RE voor stofzone 21 en 22, en de WF11E ook voor stofzone 20. De Nitecore EF1 heeft volgens het certificaat LCIE 16 ATEX 3006 van 29 maart 2016 en de handleiding alleen een gasregel, II 2 G Ex d IIC T6 Gb, en is dus niet gemarkeerd voor stof.
Wat is het verschil tussen groep I, II en III?
In de normen is groep I voor mijnen, groep II voor gas en groep III voor stof. De ATEX-richtlijn 2014/34/EU deelt anders in: groep I voor mijnen en groep II voor alle andere plaatsen met explosiegevaar, gas en stof samen. Daarom kan op één regel zowel II als IIIC staan.
Neem de stofregel van de Fenix WF30RE 2025: II 2 D Ex ib IIIC T130°C Db. Vooraan staat II: apparatengroep II uit de richtlijn, met D voor stof. Verderop staat IIIC: de stofgroep uit de normen. In de gasregel II 2 G Ex ib IIC T4 Gb zie je II twee keer: vooraan als apparatengroep, verderop in IIC als gasgroep.
Waarom is de gasgroep iets anders dan de temperatuurklasse?
De gasgroep gaat over hoe makkelijk een explosievlam door een smalle kier slaat en hoeveel stroom nodig is voor ontsteking; de temperatuurklasse over de ontstekingstemperatuur van het gas. Die twee lopen niet gelijk op. Waterstof valt in gasgroep IIC maar in temperatuurklasse T1, zwavelkoolstof in IIC en in T6.
Een lamp moet dus op beide punten passen bij de gassen op je werkplek. De Fenix-lampen hebben IIC met T4, de Nitecore EF1 heeft volgens zijn certificaat IIC met T6. Wat T4 en T6 betekenen, lees je bij temperatuurklassen.
