Temperatuurklassen T1 tot T6: wat betekent T4 of T6 op je lamp?

Wat is een temperatuurklasse?

Een temperatuurklasse is de indeling van een apparaat naar zijn maximale oppervlaktetemperatuur, van T1 tot en met T6. Gassen worden op dezelfde manier in klassen ingedeeld, naar hun ontstekingstemperatuur. Blijft het oppervlak van een lamp koeler dan de ontstekingstemperatuur van het gas eromheen, dan kan dat gas niet aan dat oppervlak ontsteken.

In de markering staat de klasse na de gasgroep. In II 2 G Ex ib IIC T4 Gb op de Fenix WF30RE 2025 ATEX Zaklamp is dat T4. Hoe je de rest van die regel leest, staat bij ATEX-markering lezen.

De temperatuurklasse is één van de criteria naast de categorie, de beschermingswijze en de explosiegroep. Welke klasse nodig is, hangt af van de brand- en explosie-eigenschappen van de stoffen op de plek. Voor apparaten van categorie 1 geldt daarbij dat de opgegeven maximale oppervlaktetemperatuur ook in het ongunstigste geval niet overschreden mag worden.

Hoe heet mag een lamp met T1 tot en met T6 worden?

Een lamp met T1 mag aan het oppervlak hoogstens 450 °C worden, een lamp met T6 hoogstens 85 °C. Elke klasse heeft een vaste bovengrens voor de maximale oppervlaktetemperatuur. De Fenix-lampen bij Zaklampwinkel hebben T4 (hoogstens 135 °C), de Nitecore EF1 ATEX Zaklamp heeft volgens het certificaat LCIE 16 ATEX 3006 van 29 maart 2016 T6 (hoogstens 85 °C).

De grens is een bovengrens per klasse. Een apparaat valt in T4 als zijn maximale oppervlaktetemperatuur boven 100 °C ligt en niet boven 135 °C. Blijft hij op of onder 100 °C, maar boven 85 °C, dan valt hij in T5.

Is T6 beter dan T4?

T6 is strenger dan T4, maar daarmee niet vanzelf de betere lamp voor jouw werk. Een lamp met T6 blijft aan het oppervlak op hoogstens 85 °C, een lamp met T4 op hoogstens 135 °C. Hoe hoger het T-getal, hoe lager de toegestane temperatuur. Of T4 volstaat, hangt af van de gassen op je werkplek.

De temperatuurklasse zegt niets over de categorie, de beschermingswijze of de gasgroep: die tellen apart mee. Twee voorbeelden uit de winkel:

• De Nitecore EF1 heeft volgens zijn certificaat II 2 G Ex d IIC T6 Gb: T6, maar categorie 2 en geen markering voor stof.
• De Fenix WF11E heeft volgens het certificaat II 1 G Ex ia IIC T4 Ga: T4, maar categorie 1.

Welke lamp past, volgt dus uit alle delen van de markering samen, niet uit het T-getal alleen.

In welke temperatuurklasse vallen waterstof, acetyleen en zwavelkoolstof?

Volgens de gidsen van CML en Phoenix Contact valt waterstof in temperatuurklasse T1, acetyleen in T2 en zwavelkoolstof in T6. Gassen en apparaten worden in dezelfde klassen T1 tot en met T6 ingedeeld: gassen naar hun ontstekingstemperatuur, apparaten naar hun maximale oppervlaktetemperatuur. Welke klasse je lamp nodig heeft, hangt af van de stoffen op je werkplek. Alle drie de gassen vallen in gasgroep IIC. De temperatuurklasse en de gasgroep lopen dus niet gelijk op:

Hier staan alleen gassen die in minstens twee bronnen in dezelfde klasse staan. Waarom de gasgroep iets anders meet, lees je bij gasgroepen en stofgroepen. Welke stoffen op jouw werkplek voorkomen, staat niet op de lamp.

Waarom staat er bij stof T130 °C in plaats van een T-klasse?

Bij stof staat de maximale oppervlaktetemperatuur als getal in de markering, zoals T130°C, en niet als klasse T1 tot T6. De Fenix WF30RE 2025 heeft zo de stofregel II 2 D Ex ib IIIC T130°C Db: de maximale oppervlaktetemperatuur is 130 °C. In de gasregel van dezelfde lamp staat T4.

De regel voor stof is dat de oppervlaktetemperatuur duidelijk lager moet liggen dan de ontstekingstemperatuur van het stof/lucht-mengsel dat je kunt verwachten.

In het certificaat van de Fenix WF11E staat als bijzondere voorwaarde dat de opgegeven maximale oppervlaktetemperatuur is bepaald zonder stoflaag. De Nitecore EF1 heeft volgens certificaat en handleiding geen stofregel en dus ook geen temperatuur voor stof. Welke lampen voor stof gemarkeerd zijn, zie je bij zaklampen voor zone 1 en 2.

Zegt T6 iets over de temperatuur waarin je de lamp mag gebruiken?

Nee. T6 zegt alleen dat het oppervlak van de lamp hoogstens 85 °C wordt. De omgevingstemperatuur (Ta) waarin je de lamp mag gebruiken, staat apart in het certificaat of de handleiding. Voor de Nitecore EF1 is dat volgens de handleiding van de fabrikant -20 °C tot +40 °C, dus niet 85 °C.

Staat er geen bereik op het typeplaatje, dan geldt standaard -20 °C tot +40 °C.

Hetzelfde misverstand kan bij elke klasse ontstaan. T3 betekent dat het oppervlak hoogstens 200 °C wordt, niet dat de lamp 200 °C omgevingswarmte aankan.